یکی از موانع تمرکز حواس، افکار مزاحم می­باشد. این افکار به دلیل تاثیر ناخوداگاهی که دارند، مشکلات بیشتری ایجاد می­­­کنند. بیشتر دانش آموزان این مشکل را دارند که درحین مطالعه، کنترل مسیر ذهن را از دست داده و با گذشت دقایقی از مطالعه، متوجه می­شوند که ذهن آنها به صورت ناخودآگاه در مسیر یا مسیرهای دیگری وارد شده است.

با افکار مزاحم چه می­توان کرد؟ نه سرکوب کردن افکار مزاحم و نه تلاش برای فرار از آنها راه­های خوبی برای مواجه نیستند. اگر این افکار را از در بیرون کنید از پنجره وارد می­شوند. بهترین کار این است که افکار مزاحم را شناسایی کنید. شناسایی افکار مزاحم شما را برای تسلط و غلبه برآنها یاری می­دهد. 

برای شناسایی افکار مزاحم باید ذهن خود را در مسیر این افکار قرار دهید. اگر به هنگام یک فعالیت ذهنی اصلی مانند درس خواندن، جرقه سوژه‌­های دیگری هم زده شد، سعی کنید به صورت خودآگاه هر سوژه را دنبال نمایید. یعنی به صورت عملی سعی کنید، به جای راندن افکار مزاحم آن‌ها را بشناسید. 

یک کار بسیار خوب آن است که این سوژه‌­ها (هر نوع اعم از بد و خوب) را بنویسد.حتی اگر بتوانید، هر سوژه را با جزئیاتش بنویسید، استفاده بیشتر و بهتری خواهد داشت. فقط کافی است یک هفته به طور جدی و مستمر به این توصیه عمل کنید. بعد از یک هفته لیستی مختصر یا مفصل از افکارتان خواهید داشت. این کارحتی اگرهم وقت­گیر باشد، ارزش دارد چون به شما کمک خواهد کرد، راه درس خواندن را راحت­تر و مسلط‌­تر طی کنید.

 بعد از شناسایی افکار مزاحم باید ببینید که هر کدام از آنها برای شما چه اولویتی دارند. بعضی­ها خیلی ساده هستند و به راحتی می­توان با آنها کنار آمد. تعدادی هم مهم­ترند و نیاز به آگاهی و توانایی بیشتری دارند تا بتوان آنها را کنترل کرد.

به طور کلی برای غلبه بر افکار مزاحم این مسیر را توصیه می­کنیم:

1) برای اینکه در ذهن­تان جای خالی برای عدم تمرکز نباشد، قبل از شروع کردن به مطالعه، اگرکاری دارید آن را انجام دهید و اگر امکان انجام آن اکنون وجود ندارد و یا زمان انجام آن فرا نرسیده است، سعی کنید زمان آن را یاد داشت کنید و هنگامی که زمانش رسیدآن را انجام دهید.

2) اگر باز نتوانستید با افکار مزاحم کنار بیایید، برخورد آمرانه و تحکیم ­آمیز با خود کنید. یعنی به خود دستور بدهید که اکنون و این لحظه زمان مناسبی نیست و باید در زمان خود به سوژه­‌های مورد نظر بیاندیشید. این روش را باید تمرین کنید تا دستورهای تحکم­ آمیزی که به خودتان می­دهید، اثرداشته باشد.

3) بستن کش به مچ دست و کشیدن و رها کردن آن، هنگام دچار شدن به افکار مزاحم از راه­ حل­ های بسیار موثر دیگر در برخورد با عدم تمرکز ذهنی است.

4) اگر با اجرای راه­ حل­ های بالا باز هم دچار عدم تمرکز شدید، برای از بین بردن آنها: روزهای ایام هفته را به صورت ستونی بنویسید و در اتاق مطالعه در کنار خود قرار دهید و هر وقت که تمرکزتان به هم خورد در جلوی آن یک علامت بزنید. بعد از یک هفته متوجه می­شوید که به مقدار قابل توجهی از عدم تمرکزتان کاسته شده است.

5) در مورد بعضی از سوژه‌­ها که خیلی محرمانه نیستند، می­توانید با پدر، مادر و یا افراد قابل اعتماد دیگر صحبت کنید، این می­تواند به آرامش شما کمک کند.

6) بعضی از سوژه­‌ها ممکن است خیلی جدیدتر یا محرمانه­‌تر باشند، در این جا نیز استفاده از خدمات مشاوره‌ای را توصیه می­­کنیم.

سعی کنید باروش­‌های ممکن تکلیف هر یک از سوژه هائی که افکار مزاحم تلقی می­شوند را روشن کنید.